لیزر و کاربردهای آن
فكر ساختن وسيلهاي كه نور همدوس توليد كند ، مدتها دانشمندان قرن حاضر را به خود مشغول داشته بود . در سال 1985 فيزيكدان مشهور آمريكايي چالز تاونز راه اين كار را پيدا كرد . دو سال بعد دانشمند ديگر آمريكايي ، تئودور مايمن به نظريه تاونز جامه عمل پوشاند و اولين ليزر را با بلوري از ياقوت مصنوعي ساخت اين دو بعداً به دريافت جايزه نوبل نايل آمدند . يك ليزر ياقوتي ساده از سه بخش تشكيل ميشود : استوانهاي از ياقوت مصنوعي ، يك چشمه نور ـ مثلاً يك لامپ گزنون كه مانند لامپ نئون كار ميكند . ( گزنون و زنون هر دو از گازهاي بياثرند يعني اتمهايشان با اتمهاي ديگر مولكول نميسازد . ) ـ و يك بازتابنده كه نور را از لامپ گزنون به ياقوت هدايت ميكند
استوانه ياقوتي ، بخش اصلي دستگاه است . قطر آن در حدود 7 ميليمتر و طولش 3.5 تا 5 cm است . دو قاعده استوانه صيقل خورده و نقره اندود شده است تا آينه كاملي باشد . قاعده ديگر نيز نقره اندود است ولي نه كاملاً به طوري كه ميتواند قسمتي از نور را از خود عبور دهد .
ياقوت بلور اكسيد آلومينيوم است كه در آن تعداد نسبتاً كمي اتم كروم معلق است . اتمهاي كروم از طريق گسيل القايي ، كوانتوم نور توليد ميكنند ، اتمهاي اكسيژن و آلومينيم كه بقيه بلور را تشكيل ميدهند فقط اتمهاي كروم را در جايشان نگه ميدارند. اتمهاي كروم نسبتاً بزرگ است و تعداد زيادي الكترون در مدارهايشان دارد . در اين جا فقط الكتروني مورد توجه ماست كه بيش از ديگران برانگيخته ميشود .
لازم به ذكر است واژه ليزر از حروف اول (( تقويت نور بوسيله گسيل برانگيخته تابش )) در زبان انگليسي گرفته شده كه آن را ميتوان توسعه “maser” تقويت ميكروويو بوسيله گسيل برانگيخته تابش در محدوده فوتوني طيف امواج الكترومغناطيسي دانست .
لیزر چیست ؟
نور ليزر نوع كاملاً جديدي از نور است؛ درخشانتر و شديدتر از هرچه كه در طبيعت يافت ميشود. ميتوان نور ليزري آنچنان قوي توليد كرد كه هر مادهي شناخته شدهي روي زمين را در كسري از ثانيه بخار كند. مي تواند سخترين فلزات را سوراخ كند يا به راحتي جسم سختي مثل الماس را سوراخ كند و از آن بگذرد.
برعكس، باريكهي كم قدرت و فوقالعاده دقيق انواع ديگر ليزر را ميتوان براي انجام دادن كارهاي بسيار ظريف مثل جراحي روي چشم انسان به كار برد. نور ليزر را ميتوان خيلي دقيق كنترل كرد و به صورت باريكهي مداومي به نام موج پيوسته يا انفجارهاي سريعي به نام پالس درآورد.
اگرچه اصول بنيادي ليزر از 40 سال پيش شناخته شده بود، نمايش اولين ليزر، دريچهاي را به طرف يكي از هيجان انگيزترين و پردامنهترين پيشرفت هاي تكنولوژي قرن بيستم گشود. در ظرف چند سال پس از نمايش اولين ليزر، انواع بسيار گوناگوني از ليزرها به صورت ابزارهاي عملي به صور گوناگون به كار گرفته شدند. ليزرها در تكنولوژي انقلابي جديد پديد آوردهاند و تأ ثير آنها بر زندگي ما در آينده نيز ادامه خواهد داشت.
امروزه گسترهي وسيعي از ليزرها در همه جا به كار گرفته شدهاند. فروشگاههاي بزرگ و بسياري از انبارهاي بزرگ خوردهفروشي براي جستجوي خودبهخود، ثبت قيمتها و صورتبرداري از اقلام خريداري شده، در قسمت حساب كننده از ليزر بهره ميگيرند. در دستگاههاي ويدئويي از نور ليزر براي خواندن ديسكهاي ويدئويي و ايجاد تصوير متحرك همراه با صدا استفاده ميكنند. مقدار زيادي اطلاعات را روي ديسكهاي ليزري ثبت ميكنند تا بعداً روي صفحهي كامپيوتر خوانده شوند يا توسط چاپگرهاي ليزري به شكل نسخهي سخت روي كاغذ چاپ شوند.
در پزشكي نور ليزر به عنوان نوع جديدي چاقوي جراحي بدون خونريزي استفاده ميشوند و وقتي كه نسجي مثل قسمت معيوب كيسهي صفرا در خلال جراحي برداشته ميشود، رگهاي خوني بسته ميشوند. كارهاي دندانپزشكي با ليزر درد كمتري دارند و براي روكش و پل دندان از ليزرها استفاده ميشود.
در صنعت از ليزرها براي عمليات گرمايي فلزات، جوش دادن قسمتها به يكديگر و وسايل همترازي دقيق استفاده ميشود. ليزرها را براي اندازهگيري دقيق فاصلههاي خيلي بزرگ و نيز فاصلههاي خيلي كوچك به كار ميبرند. افزون بر اينها ليزرها را همراه با تارهاي نوري، براي انتقال بهتر دادهها و بهبود ارتباط تلفني به كار ميگيرند. ليزرها در حال تغيير دادن نحوهي پژوهش دانشمندان هستند. ليزرها ميتوانند چشمهي جديدي از قدرت الكتريكي بيافرينند، مشابه فرايندي كه در خورشيد براي توليد انرژي به وجود ميآيد.
استفاده از لیزر در پزشکی :
ليزر به عنوان يك منبع قوي انرژي، در پزشكي نيز به كار گرفته شده است. بخصوص در آمريكا كه زادگاه ليزر بوده و هنوز هم موطن آن است. به عقيدهي برخي جراحان، ليزر براي بريدن اعضايي كه رگهاي خوني بسيار پيچيده دارد مانند مغز، فوق العاده مناسب است. تابهي ليزر در حين قطع كردن رگهاي خوني، يا سوزاندن، دهانهي آنها را ميبندد. از آنجا كه جراحان معمولاً وقت زيادي را صرف بستن يا گره زدن مويرگها ميكنند و هميشه سعي بر اين است كه زمان جراحي را حتي الامكان كوتاهتر كرد، اين كاربرد ليزر بسيار مهم است.
يكي از جراحان لندن امكان پاك كردن جرم شريانهاي اكليلي (شريانهايي كه خون را به ماهيچههاي قلب ميرساند) را با استفاده از هدايت نور ليزر به وسيله الياف شيشهاي بررسي كرد. اين روش ممكن است سودمند باشد، گرچه هنوز در عمل پياده نشده است. پزشكان همچنين كوشيدهاند كه از ليزر براي سوزاندن سلولهاي سرطاني استفاده كنند، خصوصاً در ملانوما (تومورهاي بدخيمي كه از رشد رنگدانهها ايجاد ميشود. رنگدانهها بيش از بافتهاي سالم ديگر، نور را جذب ميكنند. به ادعاي برخي از پزشكان، نتايج اميدوار كنندهاي از كاربرد ليزر در اين زمينه حاصل شده است.
از كاربرد ليزر در پزشكي، بيش از چند سال نميگذرد و در مورد سرطان، نكته بريدن تومور نيست. بلكه اين است كه آيا ميتوان آنرا چنان ريشهكن كرد كه امكان ظهور مجددش نباشد و درعين حال چندان آسيبي هم به بافتهاي سالم وارد نشود. چون از شروع درمان سرطان با ليزر، زمان نسبتاً كوتاهي ميگذرد، هنوز زود است كه در مورد كارآيي اين روش، در مقايسه با ساير روشهاي متداول از قبيل عمل جراحي يا راديوتراپي، قضاوت شود. برخي از پزشكان هماكنون مدعياند كه با تابش مستقيم نور ليزر به بافت بدخيم ممكن است بعضي از ياختههاي سرطاني بيآنكه از بين بروند، به اطراف پراكنده شوند و به اين ترتيب زمينهي بازگشت شديدتر بيماري، فراهم آيد. ليزر ممكن است جاي خود را در جراحي و درمان سرطان باز كند، اما شايد كارآيياش محدودتر از آن باشد كه گهگاه ادعا ميشود.
کاربرد ليزر در بيماريهای پوستی و زيبائی :
انواع مختلف ليزر در درمان بيماريهای پوستی و زيبائی کاربرد دارد که بطور اختصار شامل:
۱- درمان ضايعات و خالهای عروقی که رنگ اينها معمولاْ قرمز می باشد که شامل: رگ های واريسی، رگهای قرمز زير پوستی که معمولاْ روی صورت و در اثر آفتاب سوختگی مکرر و يا به هر دليلی که پوست نازک شده باشد بوجود می آيند، ماه گرفتگی، آنژيوم عنکبوتی، گرانولوم پيوژنيکوم و غيره ... در اين بيماريها نقطه هدف پرتو ليزر هموگلوبين می باشد که در گلبولهای قرمز وجود دارد.
۲- درمان انواع ضايعات رنگی و رنگدانه ای پوست که شامل: خال و خالکوبی. در اينجا نقطه هدف پرتو ليزر ملانين و رنگ های خالکوبی می باشد.
۳- درمان و کاهش موهای زائد و نا خواسته. در اينجا نيز نقطه هدف ملانين است که در ساقه و ريشه مو وجود دارد. پس موهای رنگ روسن و سفيد که فاقد ملانين هستند با ليزر از بين نمی رود و نياز به درمان های ديگر مثل الکتروليز دارند.
۴- کاهش چين و چروک، فرورفتگی ها و جای زخم و جوش
۵- درمان بعضی بيماريهای پوستی مانند: زگيل، کلوئيد يا گوشت اضافه، ترک های پوستی ناشی از حاملگی و چاقی و ترميم زخم، داءصدف، پيسی و غيره ...
۶- گاهی از ليزر برای برش بافت و يا برش در مواقع جراحی مشابه تيغ جراحی استفاده ميکنند. در روش ليزر خونريزی کمتر است.
بايد توجه داشت که روش های ديگری نيز بجز ليزر برای درمان بيماری های پوستی و زيبائی وجود دارد که کم هزينه تر هستند. بنابراين در صورت عدم موفقيت ساير روش ها؛ می توان نتايج ليزر را هم امتحان کرد.
کاربرد های لیزر در دندانپزشکی :
بخش ديگري از پزشكي كه در آن از ليزر استغفاده ميشود دندانپزشكي است. دكتر تري ماير از بيرمنگام ميشيگان يك ليزر تپي دستي Nd:YAG سه واتي با سر تار نوري براي استفاده در دندانپزشكي طراحي كرده است. در دندانپزشكي با ليزر از نور مرئي به عنوان باريكهي راهنما استفاده ميكنند و با باريكهي ليزري نامرئي كار را انجام ميدهند. ليزر Nd:YAG دكتر ماير در كانادا، انگلستان، ژاپن، مكزيك، بلژيك ،ايتاليا، تركيه، سنگاپور، سوئيس و استراليا نيز به كار گرفته شده است. صدها دندانپزشك آمريكايي از آن استفاده ميكنند. باريكهي ليزري 064/1 ميكروني آن ميتواند به شبكيه چشم آسيب رساند. از اين نظر هم بيمار و هم دندانپزشك بايد از عينكهاي حفاظتي خاصي بزنند تا موقع كار با ليزر مانع عبور باريكهي Nd:YAG شود.
در روشي به نام تراشيدن زير لثه با ليزر، بافت معيوب لثه برداشته ميشود. دندانپزشك براي فعال كردن ليزر، كنترل پايي را ميفشارد كه در هر ثانيه 10 تا 30 تپ به دست ميآيد. هر تپ كه فقط ميليونم ثانيه دوام دارد بافت معيوب لثه را بدون آسيب زدن به بافت سالم زير آن بخار ميكند.
بيمار صداهاي مثل ترقههاي كوچك را ميشنود ولي هيچ دردي احساس نميكند زيرا تپهاي ليزر كوتاهتر از آن هستند كه واكنشهاي عصبي ايجاد كنند. تپ هاي ليزري نه فقط بافت آسيب ديده را بخار ميكنند بلكه هر باكتري موجود مولد بيماري را نيز از بين ميبرند.
اگر همين جراحي يعني تراشيدن لثه، با تيغ جراحي انجام گيرد، بيمار به داروي بيهوشي نياز دارد و ممكن است هفتهها مشكل غذا خوردن داشته باشد. درد بعد از جراحي لثه و زمان لازم براي بهبودي با جراحي ليزري به مقدار خيلي زيادي كم ميشود.
مورد استفادهي ديگر ليزر در دندانپزشكي درمان زخمهاي دهان است. اغلب بيماران پس از ليزر درماني از درد آبسه، زخمهاي آكله، ضايعات ويروسي، زخمهاي دندان معنوعي و غدههاي كوچك غيرسرطاني فوري بهبود مييابند.
در كاربرد ديگر، ليزر دندانپزشكي براي غير حساس كردن عاج دندانهاي بيحفاظ مورد استفاده قرار ميگيرد. بيماران ممكن است از حساسيت زياد عاج در ناحيههايي كه ميناي دندانهايشان ديگر از عاج زير آن محافظت نميكند، مثل خطوط كناري لثه در رنج باشند. ليزر درماني لولهي ظريف ميكروسكوپي در عاج را كه به شبكهي اعصاب داخل دندان منتهي ميشوند مسدود ميكند.
حتي وقتي كه جراحي معمولي دندان با چاقوي جراحي لازم باشد، سطوح بافت بريده شده را ميتوان با ليزر درمان كرد تا درد كاهش يابد و اغلب به تجويز داروهاي مسكن پس از جراحي احتياجي نيست.
فرنوم غشايي كوچكي است كه در دهان لب بالايي را به لثه وصل ميكند. گاهي فرنوم به دندانها فشار ميدهد و آنها را از ترتيب مياندازد. با ليزر ميتوان بدون درد و خونريزي فرنوم را بخار كرد.
ليزرها در حال دگرگون كردن روش ساخت روكش دندان و پلها هستند. ادارهي كل غذا و داروي امريكا براي اين منظور با استفاده از ليزر هدايت شدهاي موافقت كرده است. باريكهي ليزر به اطراف دندان هدايت ميشود و دادههاي جمعآوري شده را به كامپيوتر ميدهند. آنگاه كامپيوتر روكش را طراحي و ساخت آن را كنترل ميكند.
استفاده از ليزر در هوانوردي و دريانوردي :
يكي از بديعيترين وسايل ليزري ، ژيروسكوپ ليزري است . ژيروسكوپ معمولي اساساً چرخ دواري است كه بسرعت ميچرخد . به دليل اين چرخش ، محور چرخ همواره در يك صفحه باقي ميماند . محور ژيروسكوپ چرخنده هميشه در يك راستا باقي ميماند و تغيير مسير كشتي تأثيري بر آن ندارد . اين محور ، كار يك ((خط مبنا)) را انجام ميدهد كه تغييرات جهت كشتي را از روي آن ميتوان تشخيص داد . سفينههاي فضايي كه غالباً بيسرنشينند تنها به كمك ژيروسكوپ مسير خود را حفظ ميكنند . اين ژيروسكوپ متشكل است از يك ليزر گازي مثلاً ليزر هليوم ، نئون كه از هر دو انتهايش نور همدوس خارج ميشود . با نصب اين ژيروسكوپ به سفينه فضايي ، انحراف سفينه از مسير ، قابل تشخيص است .
نور ليزر براي روشنايي :
ليزرهاي حالت جامد و ليزرهاي تزريقي درخشهاي كوتاه بسيار روشني توليد ميكند كه براي عكسبرداري بسيار سريع ، ايدهآل است . ما در عصري هستيم كه سالانه ميليونها پوند صرف ساختن هوانوردهاي سريع ـ اعم از موشكهاي بالستيكي ، قارهپيما يا هواپيما ميشود . بايد دانست كه سرعتهاي زياد چه بر سر اجسام متحرك ميآيد و يكي از بهترين راههاي اين كار عكسبرداري از جسم در حال حركت است . سرعت بعضي از پرتابهها بقدري زياد است كه اغلب چندين كيلومتر در ثانيه كه حتي عكسي كه به كمك سريعترين فلاشهاي متداول از آنها گرفته ميشود ، چيزي جز تصويري محو نيست . از آنجايي كه حتي سريعترين پرتابهها هم در اين مدت فاصله بسيار كمي را خواهند پيمود ، عكسي كه با درخشش ليزري از اجسام تيز پرواز گرفته ميشود ، واضح و دقيق خواهد بود . ارتش آمريكا سرگرم آزمايش با تلويزيون ليزري براي استفاده در گشتهاي شبانه مخفي با هواپيماست و طراحان نظامي درصدد ساختن كلاهك بمبهايي هستند كه هدف را با استفاده از پرتو ليزري نامرئي مادون قرمز پيدا كنند .
سلاحهاي ليزري و نحوه مقابله با سلاحهاي ليزري :
غير قابل اجتناب است كه ميدان جنگ ليزري به طور محسوسي سالهاي آينده جنگ را تهديد نكند . اين نتيجه نه تنها توسعه و استفاده از سلاحهاي ليزري مفيد است بلكه نتيجه شمار فزايندهاي از وسائل ليزري از قبيل مسافتياب و هدفياب ميباشد . بنابراين در نيروهاي مسلح لازم است كه از حساسهها و توسط اقدامات عامل و غير عامل الكترومغناطيسي حفاظت شود . تهديد اوليه ليزري از خود سلاحهاي ليزري بوجود ميآيد . نگهداري و نحوه مقابله با سلاحهاي ليزري مسائل مشكلي است كه تاكنون حل نشده باقي ماندهاند .
کاربردهای نظامی لیزر :
يكي از زمينههاي كاربردي ليزر كه به نظر كارشناسان داراي اهميت ويژهاي ميباشد كاربردهاي نظامي آن ميباشد. تعدادي از كمپانيهاي آمريكايي كه تحت نظر وزارت دفاع آمريكا كار ميكنند در گيرودار تهيه دستگاهي با به كارگيري ليزر جهت هدفهاي نظامي ميباشند. تكنيك استفاده از ليزر در كشورهاي ديگر سرمايهداري نظير فرانسه، بريتانيايكبير و ژاپن به سرعت در حال توسعه و پيشرفت ميباشد. متخصصين آمريكايي امروزه به فكر به كارگيري ليزرهاي قوي به عنوان سلاحهاي دفاعي عليهي هواپيماها و ساير جنگندههاي ضدهوايي با توجه به خصوصيات اينگونه ليزرها ميباشند. خصوصيات اينگونه سلاحهاي ليزري عبارتند از سرعت فوقالعاده زياد (سرعتي معادل سرعت سير نور كه دهها هزار برابر بيش از سرعت هواپيما زن است) و عدم پراكندگي و فقدان نوري امكان به كارگيري در جو بالا و عدم پيچيدگي دستگاه ليزر كه در روي زمين به منظورهاي ياد شده مورد استفاده قرار ميگيرد، ميباشد. كاربرد سلاحهاي ليزري براي از بين بردن كلاهكهاي اتمي و هستهاي، موشكهاي بالستيكي با ايجاد آلودگي كمتر راديو اكتيويته و در جو فضاي بالاي جو در مقايسه با به كارگيري ضد هواييهاي مخصوص موشكها بالستيك مجهز به كلاهك هستهاي از مزاياي بهتري برخوردار ميباشد.
براي از بين بردن موشك دشمن و جلوگيري از رسيدن آن به هدف كافي است كه سيستم كنترل آن از حركت بيافتد و اين عمل به وسيلهي سواندن داخل پوسته يا سكان (هدايت كننده) با استفاده از ليزر صورت گرفته و باعث مرتعش شدن موشك و انهدام كامل آن ميگردد. چنين سيستمي مجهز به دستگاه دريافت كننده علائم براي آگاهي قبلي هدفگيري ايستگاه رادار آن ميباشد. اين علائم شامل اطلاعات در مورد مختصات موشك نزديك شونده بوده و ايستگاه ردياب ميبايست با اندازهگيري فاصلهي موشك بالستيكي به وسيلهي رادار به طرف آن نشانهروي نمايد. يك چنين رادار اپتيكي ميتواند اطلاعات دقيقي از مختصات هدف را تهيه نمايد اين اطلاعات براي فعال نمودن سيستم ديگري كه حاوي يك ليزر قوي است و براي منهدم نمودن هدف، طرحريزي و آماده شده مفيد ميباشد. رادار نوري، ليرز قوي را در زمان مورد نياز به طرف آسيبپذيرترين نقطه( نقطهاي كه ميبايست سوزانده شود) موشك بالستيكي متمركز ميكند. بنيانگذار اين طرح اعتقاد دارد كه پس از استفاده از سلاحهاي ليزري تعيين هويت جنگنده پس از انهدام غيرممكن ميگردد.
يكي ديگر از طرحهاي تدوين شدهي سيستمهاي دفاعي در مقابله با موشكهاي ياد شده، طرح ايستگاه فضايي مجهز به دستگاه آشكار كنندهي هدف و رادار تعقيب كنندهي مسير، توسط ليزري كه بتواند از انرژي خورشيدي تغذيه شود، ميباشد. يكي از مشكلات اساسي اين طرح تهيهي سكويي است كه قادر به تأمين ثبات كافي دستگاه با دقت زياد در رديابي هدف ميباشد. براي دستگاهي كه ميبايست منهدم شود، بايد يك شعاع ليزر در مدت زمان نسبتاً طولاني به طرف آن هدايت شود، كه اين خود نياز به دستگاه كنترل كنندهي مكانيكي با سرعت زياد دارد و با مشكلات جدي ديگري كه در اين طرح وجود دارد و عبارت از تمركز نور با دانسيتهي كافي برروي هدف ميباشد. با وجود ليزرهايي كه با قدرت بسيار در حدود دهها هزار و شايد هزاران مگا وات تاكنون ساخته شده، ايجاد ليزري كه بتواند با موشكهاي بالستيكي و موشكهاي ضدهوايي مقابله كند، هنوز با مشكلات زياد فني مواجه ميباشد. توجه بسيار زيادي نيز به تكميل و استفاده از چند ليزر همفاز كه بتوان از افزايش قدرت تابش نهايي آنها استفاده شود، بهعمل آمده، همچنين پيشنهاد شده است از ليزرها در هدايت پرتابههاي ضدهوايي كه از زمين پرتاب ميگردند، استفاده شود. اساس كار بهاين شكل است كه هنگامي كه جسم پرتاب شونده به طرف هدف روانه ميگردد، گرداننده دستگاه با برنامهريزي قبلي، آن را در طول پرواز هدايت ميكند تا به هدف برخورد نمايد و سپس ليزر، آن را در جهت ديگري هدايت نمايد. فرض بر اين است كه از چنين سيستمي جهت پرتابههاي ضدتانك استفاده شود.
در نيروي هوايي آمريكا دستگاه مخصوصي جهت هدايت بمبها با استفاده از ليزر ساخته شده است. راهنمايي اينگونه بمبها با استفاده از انعكاس ليزر كه در اثر برخورد با هدف، منعكس ميگردد امكانپذير است. لازم به تذكر است كه ليزري كه موضع هدف را مشخص ميكند، از يك منبع مستقل تغذيه ميگردد. بمبهايي كه به وسيلهي ليزر هدايت ميشوند از نوع بمبهاي هوايي معمولي ميباشند و فقط به جاي بال معمولي مجهز به بال قابل كنترل به وسيلهي ليزر از روي زمين ميباشند. آزمايش اين بمبها نشان داد، خطاي شعاعي احتمالي در برخورد با هدف اينگونه بمبها در حدود يك دهم كمتر از خطايي است كه در استفاده از بمبهاي معمولي بهوجود ميآيد. لازم به تذكر است كه آمريكاييها در حملات هوايي در جنگ ويتنام، از بمبهاي هدايت شونده به وسيله ليزر استفاده مينمودند. دستگاههاي ليزر در سيستمهاي مراقبتي و كسب اطلاعات مقدماتي از دشمن با مهارت خاص نيروي هوايي آمريكا بهكار گرفته شد، امكان عكس گرفتن در هنگام پروازهاي شبانه را بهوجود آورد. متخصصين نظامي آمريكا، مسئلهي استفاده از سلاحهاي ليزر را براي از بين بردن نيروي انساني مورد بررسي قرار ميدهند معتقدند كه سلاحهاي قابل استفاده در اين زمينه عبارتند از: تپانچهي ليزري يا تفنگهاي ليزري، براي مثال ميتوان از ليزرها منقطع ياقوتي استفاده نمود در اين حالت منبع تحريك از فشنگهاي مخصوص كه به سهولت قابل تعويض ميباشند. تشكيل شده است؛ ميلهي ياقوت در امتداد محور فشنگ همراه منابع شيميايي تحريك كه به وسيلهي باطري تغذيه ميشوند قرار دارند.
تفنگهاي ليزري كه براي ارتش آمريكا تدوين شده. به وسيلهي كارخانهي ميرزاپتيك ساخته شده است. وزن اين تفنگها در حدود 3/11 كيلوگرم ميباشد. قدرت اين ليزرها به وسيلهي باطري ذخيرهاي كه قادر است10000 بار آتش نمايد، تأمين ميشود. ميزان آتش اينگونه سلاحها يك بار در هر ده ثانيه ميباشد. سلاحهايي نظير تپانچه يا تفنگ ليزري ميتوانند به چشم انسان آسيب وارد كنند به نحوي كه تابش قوي آنها روي شبكيهي چشم متمركز شده و اين عمل به وسيلهي عدسيهاي كريستالي صورت ميگيرد. پالسهاي اينگونه ليزرها خيلي كوتاه بوده و موجود زنده فرصتي براي دفاع در اين فاصلهي كوتاه را ندارد. گزارشهاي چاپ شده حاكي از اين است كه سلاحهاي ليزري به قدر كافي براي هدفهاي تخريبي مؤثر نميباشند. فقط در صورتي كه شعاع ليزر به عضو بينايي و آنهم در صورتيكه هدف مستقيماً به مسير حملهي دشمن نگاه كند مؤثر ميباشد. برخي از موارد حتي دود و مه ميتواند از اثر كافي تخريب اينگونه سلاحها بكاهد. براي حفاظت از آسيبپذيري چشم انسان در مقابل اشعهي ليزر، تحقيقات وسيع با آزمايشات متعددي با استفاده از محلول فتوكروميك در آمريكا انجام شده است. اين محلول هنگامي كه تحت تأثير اشعه قرار ميگيرد، تغير كرده و در برابر نور كدر ميشود. يك محلول فتوكروميك حاوي يك حلال و يك رنگ فتوكروميك و يك آنزيم (تخمير كننده) كه سرعت عكسالعمل را كنترل ميكند، ميباشد. چنين محلولهايي در مقابل اشعهي مرئي و ماوراءبنفش هزار بار حساستر از چشم انسان ميباشد. عكسالعمل محلول فتوكروميك در حدود ده ميكرو ثانيه طول ميكشد و هنگامي كه شدت تابش كم شده و به حد قابل تحملي ميرسد، محلول در عرض چند ميلي ثانيه مجدداً در مقابل آن شفاف ميشود. براي محافظت از چشم در مقابل تابش نور، اين محلول را در فضاي بين دو لايه شيشه اتومبيل يا ماسكهاي حفاظتي يا عدسيهاي چشمي مورد استفاده قرار ميدهند.
کاربرد لیزر در ارتباطات :
در 1880 الكساندر گراهام بل فكري را كه به عنوان طريق جديد در ارتباطات در ذهن خود داشت به مورد آزمايش گذاشت. تلفني را كه او چهار سال قبل اختراع كرده بود، از تپها الكتريسيته استفاده ميكرد كه براي انتقال صداي انسان در فواصل دور از سيمهاي مسي ميگذشتند. وسيلهي جديد او از باريكهي نور خورشيد كه در هوا حركت ميكند بهره ميگرفت تا صدا را از محلي به محل ديگر انتقال دهد.
چاپگرهای لیزری :
در چاپگرهاي ليزري، براي تشكيل تصاوير حروف الفبا و ساير علامتها روي استوانهي گردان از ليزرهاي كمتوان استفاده ميكنند. گرد جوهرمانند خشكي، به تصاوير كشيده شده روي استوانه ميچسبد، كه بعد براي چاپ نوشتهي مورد نظر روي كاغذ انتقال مييابد.
